توریسم مجازی؛ فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها

توریسم مجازی؛ فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها

توریسم مجازی؛ فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها

  بر اساس تعریف سازمان بین‌‌المللی جانگردی، گردشگر به فردی گفته می‌‌شود که برای مدتی از محل سکونت خود خارج شود و با هدف تفریح، تجارت یا… در مکانی دیگر اقامت کند. با این تعریف می‌‌توان گفت همۀ ما در طول سال زمان‌‌های زیادی بی‌‌آنکه خود بدانیم، هنگامی که برای کار تجاری و دیگر امور از شهر یا کشور خود دور می‌‌شویم، گردشگر بوده‌‌ایم. قبل از ظهور اینترنت نمی‌‌توانستیم اطلاعات کامل و کافی جهت آگاهی از محل سفر داشته باشیم اما بعد از دستیابی به انواع ابزار اطلاعاتی جهت کسب هرگونه آگاهی از امکانات رفاهی و نقاط دیدنی شهر یا کشور مقصد فراهم شد. حال گامی فراتر رفته‌‌ایم و با استفاده از دنیای مجازی از طریق اینترنت بدون در نظر گرفتن بعد زمان و مکان می‌‌توانیم به سراسر دنیا سفر کنیم و محل‌‌های دیدنی و تاریخی را بدون پیمودن مسافتی بازدید کنیم.

  با توسعۀ صنعت حمل ‌‌و نقل، گردشگری هم توسعۀ فزاینده‌ای پیدا کرد، اما همچنان می‌توان به این نکته تأکید کرد که با وجود این توسعه حتی یک گردشگر حرفه‌ای هم توان بازدید از تمام دیدنی‌های دنیا را ندارد! به خاطر این کمبودها گردشگری مجازی پا به عرصه وجود نهاد.

  جهانگردی مجازی بحث مورد توجه امروز است، اینک این امکان بوجود آمده تا بدون حضور فیزیکی به ‌‌صورت مجازی و از طریق ابزارهای اینترنتی وارد محل مورد نظرمان شده، با در اختیار گرفتن برنامه‌‌های تلویزیونی، مقاله‌‌ها و گزارش‌‌های منتشر شده در نشریات، کتاب‌‌ها و… دربارۀ آن مکان آگاهی کافی را بدست آوریم.  اینگونه بدون نیاز به اطلاعاتی جهت حضور فیزیکی، مانند آگاهی از شرایط آب و هوا، واحد پولی و اطلاعاتی جهت برنامه‌‌ریزی کامل و بدون دغدغه از نادانسته‌‌های محل سفر، رقابتی سازنده بین ارائه دهندگان خدمات گردشگری ایجاد شده است.

  سال‌هاست حرکت جوامع صنعتی به سوی جامعۀ اطلاعاتی آغاز گشته و از اوائل دهۀ 90 به بعد شتابی فزاینده یافته به گونه‌‌ای که سرعت این حرکت در کشورهای کمتر توسعه یافته، از جمله ایران، به خوبی نمایان است. اصطلاحاتی همچون تجارت الکترونیک، دولت الکترونیک، آموزش الکترونیکی، جامعۀ الکترونیکی و… به گوش مردم آشناست. چنین چشم اندازی لزوم بکارگیری فناوری اطلاعات در زمینه‌های مختلف را بیشتر می‌کند. در سال‌های اخیر انقلابی مشابه انقلاب صنعتی، جهان را وارد عصر اطلاعات ساخته و بسیاری از جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی حیات بشر را دستخوش تحولی عمیق کرده است چنانکه می‌‌گویند؛ “فرزندانی که در این قرن متولد خواهند شد شهروندان جامعۀ اطلاعاتی نامیده می‌شوند.”

  ظهور این تکنولوژی‌ها همۀ جنبه‌های زندگی و نهادهای اجتماعی به‌‌ویژه صنعت گردشگری را تحت تأثیر قرار داده و باعث شده شیوۀ نوینی در مسافرت‌های درونشهری و جهانگردی به وجود آید و تأثیرات عمیقی در ابعاد سیاسی، فرهنگی و اقتصادی بوجود آورد.

  به ‌‌علت محدودیت‌‌های سفر- که این روزها با آن مواجه هستیم- برای پاسخگویی به حس کنجکاوی و علاقه به بازدید محل‌‌های مختلف دنیا تلاش شده تا محل‌‌های گردشگری و تاریخی به گونه‌‌ای سه بعدی به پاسخگویی برای این علاقه و کنجکاوی برآیند، آن هم بدون دردسرهای حضور فیزکی که از مزیت‌‌های گردشگری مجازی  عنوان می‌‌شوند. مانند صرفه‌‌جویی در وقت و هزینۀ سفر، کاهش ترددهای غیر ضروری، عدم نیاز به نیروی انسانی آموزش دیده ، مناسب بودن برای کشورهای کمتر توسعه یافته به دلیل عدم نیاز به هزینه‌های احداث و توسعۀ مراکز گردشگری و سرویس‌های سفر، انجام بازدید‌های علمی و همایش‌های مختلف با کمک ابزار‌های الکترونیکی، کاهش ساخت ‌‌و سازهای بی‌مورد جهت سکونت مسافران، امکان سفر به مناطق مختلف جهان بدون نگرانی از مسائل فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و سیاست‌های بین دو کشور، بدون نگرانی از عدم امنیت، بدون در نظر گرفتن مشکلات سنی مختلف و عدم ارتباط مستقیم با آثار آسیب‌‌پذیر و در نتیجه تخریب انسانی کمتر.

  البته، این امر نیاز به زیرساخت‌‌هایی دارد که متأسفانه در کشور ما هنوز ضعف‌‌هایی دارد. می‌‌توان با تحقیق و مطالعه در مورد کشورهایی که در این زمینه موفق عمل کرده‌‌اند به راهکارهایی دست یافت و البته بدون کپی‌‌برداری و تنها با دست یافتن به ایده‌‌های نو گام‌‌هایی مؤثر جهت توسعۀ توریسم مجازی انجام شود. بدون شک اولین شرایط ارتقای وضعیت گردشگری مجازی در ایران، داشتن سواد سایبری است. سواد سایبری به معنای روان بودن در دریافت‌‌های سایبر است. امروزه سواد به چهار سطح سواد پایه‌‌ای، سواد کارکردی، سواد فناورانه و سواد اطلاعاتی طبقه‌‌بندی می‌‌شود و داشتن سواد در هر چهار سطح مذکور به سهولت کار در عصر سایبر می‌‌انجامد. با چنین سطح توانایی است که می‌‌توانیم در عرصۀ معرفی ظرفیت‌‌های توریستی خود اقدام کنیم. ارائه مفاهیم به صورت دو یا چند زبانه شرط بعدی موفقیت بیشتر است. بدین منظور به منابع الکترونیک اطلاع‌‌رسانی قدرتمند نیاز داریم که بتوانیم به کمک آنها گسترۀ متنوعی از کاربران را مورد خطاب قرار دهیم .

  پیش از این، انواع فعالیت‌‌ها و ارائه خدمات مجازی در راستای ایجاد انگیزه برای حضور در محل و استفاده از خدمات گردشگری به منظور کسب درآمد بود، اما در حال حاضر تلاش برای کسب درآمد در فضای مجازی مهم شده است. حال چگونه می‌‌توانیم بهرۀ کافی از صنعت توریسم مجازی داشته باشیم؟ تا پیش از این صنعت توریسم یکی از قویترین محل‌‌های ایجاد سرمایه ملی برای کشورها محسوب می‌‌شد. اما در حال حاضر بدون فراهم بودن حضور فیزیکی و لذت بردن از طعم غذاهای محلی و دیدن بناهای خشتی یا قدم زدن در سواحل و حس خرید در آن مکان خاطره انگیز آیا  امکان ایجاد درآمد خواهد بود؟

  گردشگری الکترونیک به اندازۀ مسافرت‌های واقعی، لذت‌بخش و خاطره‌انگیز نیست، اما از آن جا که به همۀ مردم و بدون در نظر گرفتن وضعیت اقتصادی و فرهنگی آنها این امکان را می‌دهد تا از مناطق دیدنی دنیا بازدید کنند، صنعتی قابل توجه محسوب می‌شود. با این حال، در کشور ما به دلایلی چون نبود زیرساخت‌های اولیه و پرهزینه بودن ایجاد آن، رشد ناچیز فناوری اطلاعات و عدم استفاده همۀ افراد از اینترنت و کمبود سایت‌های گردشگری، این صنعت با اقبال عمومی همراه نشده است.

  بسیاری از ما برای گرفتن اطلاعات دربارۀ یک موضوع سراغ گوگل می‌‌رویم. علاقه‌‌مندان به گردشگری هم برای کسب اطلاع از مکان‌‌های دیدنی هر منطقه، احتمالاً نام آن مکان را در گوگل جستجو می‌‌کنند.گوگل هم سایت‌‌هایی که دربارۀ آن مکان توضیحاتی داده‌‌اند را نمایش می‌‌دهد. اگر بتوانید با ارائه اطلاعاتی مفید و جذاب از مناطق مختلف، راهنمای گردشگری و مسافرتی و هر نوع اطلاعات دیگر، توجه کاربران را جلب کنید تا از سایت یا وبلاگ ساخته شده بازدید کنند، عالی می‌‌شود زیرا می‌‌توانید از طریق همین بازدیدها کسب درآمد کنید. فروشگاه‌‌های مجازی جهت تهیه سوغاتی‌‌های مناطق مختلف می‌‌تواند از دیگر جذابیت‌‌هایی باشد که منجر به درآمدزایی می‌‌شوند. کسب درآمد از وبلاگ، پیج اینستاگرام یا کانال تلگرام به طور کلی سه راه برای کسب درآمد می‌‌باشند. فروش محصولات آموزشی، ارائه خدمات سفر و گرفتن تبلیغات. در اینستاگرام نیز باید تولید محتوا داشته و همواره مطالب ارزشمند به اشتراک گذاشته شود. لایوها و وبینارها، ارتباط قوی با فالوورها به علت همزمانی ارتباط ایجاد می‌‌کند و نیز انتشار محتوا در چند رسانه و ثبت مقالات، عکس‌‌ها و فیلم‌‌ها می‌‌توانند در جذب بازدیدکننده مؤثر باشند و به تبع آن باعث کسب درآمد شود.

  ساخت وب‌سایت یکی از حداقل موارد اساسی است که برای راه‌اندازی این کسب‌وکار به آن نیاز دارید. البته هدف نهایی نیست. وقتی این کار انجام شد، می‌توانید به کارهای جذاب‌تری مانند بازاریابی بپردازید. برای اینکه پیشنهادهای خود در مورد مهمانخانه‌ها و سایر مراکز اقامتی یا کسب‌وکارهای دیگر را جذابتر کنید، هدف اولیۀ شما باید مبتنی بر به دست آوردن سهم قابل قبولی از ترافیک وب باشد (همان‌طور که می‌دانید استفاده از ابزارهایی مانند رسانه‌های اجتماعی و SEO یا همان بهینه‌سازی موتور جست‌وجو که برای کمک به رؤیت بیشتر وب‌سایت‌ها به کار می‌رود، در این راه مفید است). این کار می‌تواند از طریق جست‌وجوی معمولی در گوگل، تبلیغات، شبکه و سایر موارد نیز صورت پذیرد.

  داشتن محتوای خوب مانند نقد و بررسی و اطلاعاتی در مورد مقاصد تعطیلات، تسهیلات و فعالیت‌ها، می‌تواند افرادی که به سفر تمایل دارند و به آن می‌اندیشند را جذب کند. هر چه محتوای بیشتری داشته باشید، افراد بیشتری سایت شما را خواهند یافت. تنها وقتی که سایت شما اعتبار مناسبی به دست آورده باشد کار را شروع کنید و با ارائه حجمی از ترافیک ارزشمند و هدفمند (شامل گردشگران و افراد شاغل در کسب‌وکار سفر)، به سودآوری فکر کنید.در صورت داشتن ترافیک زیاد، شما قادر خواهید بود برای وارد کردن شرکتی در فهرست خود، درآمد زایی کنید. اما توصیه می‌شود که به ارائه فهرست‌های رایگان ادامه داده و در عوض گزینه‌هایی را در ازای دریافت پول بیشتر به وجود بیاورید که در صورت پرداخت پول به شما ترافیک بیشتری برای آن کسب‌وکارها بفرستید (برای مثال آنها را در پشت صفحه یا برخی قسمت‌های باارزش وب‌سایت‌تان قرار دهید). علاوه بر این، شما خواهید توانست از تبلیغات مستقیم نیز (با استفاده از کسب‌وکارهای محلی) علاوه بر تبلیغات گوگلی درآمد به‌دست آورید. در حقیقت، وقتی شما جریان پایداری از ترافیک دارای کیفیت داشته باشید، تعداد راه‌های خلاقانه فراوانی وجود دارند که بتوانید از آن طریق پول در بیاورید. اما این کار تنها در صورتی امکان‌پذیر است که گام‌های اول و دوم را به درستی انجام داده باشید. یعنی سایت خوب و ترافیک قابل قبولیی داشته باشید.

  با این همه، صنعت توریسم نیازمند روابط مستقیم و ارتباطات انسانی می‌‌باشد که در دوران کرونا بیشترین ضرر را داشته‌‌اند. اما در کنار  شیوع این بیماری، صنعت گردشگری تحولی پیدا کرد و با رشد گرشگری مجازی همراه بود. اگر چه ارتباطات مجازی هرگز جای ارتباطات واقعی را نخواهد گرفت. اما بنابر اعلام وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ایران، با شیوع کرونا نزدیک به 13 هزار راهنمای گردشگری در ایران شغل خود را از دست داده‌اند. وجود کرونا در کشور، مدیران برخی از این اماکن تفریحی را به فکر وادار کرده که روشی تازه برای درآمدزایی مجازی از این مراکز داشته باشند، چنانکه برخی از شرکت‌‌های ایرانی از محل صادرات نرم‌‌افزارهای گردشگری درآمد بالایی کسب کرده‌‌اند.

  بنابراین توسعۀ گردشگری مجازی می‌تواند بازدهی بسیار بالایی داشته باشد چرا که غیر از اینترنت و تهیه یک محتوای سه بعدی به هیچ زیرساخت دیگری نیاز ندارد. ضمن آنکه وقتی کاربر با استفاده از این محتوا با اماکن تاریخی و گردشگری آشنا شد، حاضر است برای حضور و استفاده از این مراکز به ایران سفر کرده و با جزئیات بیشتری از این بناها آشنا شود. برخی موزه‌‌های برتر دنیا حتی بابت بازدیدهای مجازی از کاربران بلیط دریافت می‌‌کنند که می‌‌تواند ظرفیت درآمدزایی این اماکن را بدون محدودیت افزایش دهد.

  تورهای مجازی صرفاً به اماکن گردشگری و میراث فرهنگی محدود نشده و قابلیت استفاده در نمایشگاه‌ها و حتی معرفی محصولاتی چون خودروها را دارد. جهان از ظرفیت تورهای مجازی به شدت استفاده می‌‌کند، اما کشور ما هنوز به درستی امکان استفاده از این ظرفیت را در اختیار کاربران قرار نداده است.

دکتر نیلوفر کریمی

[تعداد: 0    میانگین: 0/5]

۲ Comments on “توریسم مجازی؛ فرصت‌‌ها و چالش‌‌ها

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می توانید از این تگ های HTML و ویژگی ها استفاده کنید:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>