در مرداب سرمایه‌داری؛ نگاهی به سریال اوزارک

در مرداب سرمایه‌داری؛ نگاهی به سریال اوزارک

فصل نخست سریال اوزارک، در نُه قسمت یک‌ساعته و یک قسمت هشتاددقیقه‌ای در ژوئیه 2017 پخش شد که با استقبال مخاطبان مواجه شد و در پی آن، فصل‌های دوم و سوم این سریال به ترتیب، در اوت 2018 و مارس2020، از شبکۀ نتفلیکس پخش شد. اوزارک؛ درامی اکشن- گانگستری- جنایی است که در یک گونه تعریف نمی‌شود، در میان ژانرها سیال و در حرکت است و این به خوبی در کارگردانی؛ ریتم، صحنه‌آرایی و بازی‌ بازیگران مشهود است.

 در این سریال، جیسون بیتمن در نقش یک برنامه‌ریز مالی به نام  مارتی بیرد و لورا لینی در نقش همسر او “وندی ظاهر می‌شوند. مارتی پس از به مشکل خوردن برنامۀ پول‌شویی برای کارتل مواد مخدر مکزیک به‌سرعت خانواده‌اش را از حومۀ شیکاگو به محلی برای تفریحات تابستانی در “اوزارکس میزوری” منتقل می‌کند و باید بدهی‌اش را به رئیس کارتل بپردازد.

 وندی بیرد همسر مارتی و مادر شارلوت و جونا. پس از رفتن به اوزارک، دلال مسکن می‌شود و شروع به پیدا کردن شغلی برای مارتی می‌کند که بتوان از طریق آن پول‌شویی کرد. جولیا گارنر در نقش روث لنگمور، دختر نوزده‌ساله‌ای است که توانایی تبدیل شدن به مجرمی خطرناک دارد؛ او مسئول یک کلاب است و در عملیات پول‌شویی به مارتی کمک می‌کند و مارتی نیز در مقابل به او کمک می‌کند تا از دست پدر و خانواده‌اش رها شود.

 نکتۀ مهم در اوزارک، نقش آدم‌ها و شخصیت‌های پیچیده و غرق در فسادی است که فساد، انحراف و پیچیدگی را امری عادی و ذاتی زندگی در اوزارک و در کل ایالات متحده نشان می‌دهد. حتی فرزندان نوجوان مارتی انحرافات نامتعارفی را به نمایش می‌گذارند که در روند داستانی سریال کاملاً عادی‌سازی و متعارف می‌شود و حتی مأمور اف‌بی‌ای که در تعقیب مارتی است، یکی از زشت‌ترین چهره‌های پلیس در سریال‌های آمریکایی را به نمایش می‌گذارد.

 سریال اوزارک، ریتمی مناسب و فیلم‌نامۀ قابل فهم و منطقی‌ائی را دنبال می‌کند و می‌تواند به خوبی مخاطب را با خود همراه سازد؛ مجموع شخصیت‌ها و بازیگری ‌باورپذیر است و هنر کارگردانان سریال (بیل دوبوک و مارک ویلیامز) نیز در همین است. چنانکه به ظاهر همۀ این عناصر در جهت تقبیح و نفی سرمایه‌داری است. با این همه در عمق معنایی داستان، اوزارک سریالی در تأیید و تصدیق سرمایه‌داری است.
سریال، لجنزار اوزارک را به سیستم سرمایه‌داری تشبیه کرده است که نه تنها راه حلی برای نجات ارائه نمی‌دهد، بلکه تنها راه بقا در این لجنزار را پیروی از قوانین سرمایه‌داری و رقابت در نظام لیبرال نشان می‌دهد، اگر نه، سرانجام کار نیستی و نابودی خواهد بود. رقابت برای برد، سود بیشتر و حتی رقابت در فساد، زشتی و بی‌اخلاقی. حتی پلیس باید بازی‌ائی زشت‌تر و نقشی کثیف‌تر از دزدها و قاچاق‌چیان ایفا کند تا در این بازار بی‌رحم و در این رقابت غیراخلاقی باقی بماند! در اوزارک مخاطب ابتدا احساس می‌کند با خانواده همراه و در سفر است؛ با این همه دیری نمی‌گذرد که در می‌یابد این سفر چیزی جز دوری باطل و تقلایی بیهوده برای بقا نیست و در نهایت به همان لجنزار بازمی‌گردد و آن را ایده‌آل‌ترین مکان می‌یابد: “باید در این سیستم و جاه‌طلبی‌هایش باقی ماند.”

 اوزارک سرمایه‌داری را مانند یک مرداب به تصویر کشیده است که باید آن را پذیرفت و بدون هیچ تقلایی برای رهایی در آن ماند و به زندگی و تباهی در آن ادامه داد. راه فراری وجود ندارد و تنها راه بشریت همین رقابت لیبرال در اقتضای سرمایه‌داری است. رقابتی که هر روز بیشتر و بیشتر به بی‌عدالتی، فساد و افراطی‌گری دامن می‌زند. چنان‌که به زعم منتقد مارکسیست، تری ایگلتون، اینک به نظر می‌رسد بیچارگان زمین به جای پرولتاریای غرب- چنان‌که مارکس پیش‌بینی می‌کرد- بنیادگرایان اسلامی باشند و با همۀ خطرهایی که پدید می‌آورند. بنیادگرایانی که بیش از هر کجا در چنین نظامی امکان شکل‌گیری و رشد دارند و با فرصت‌های همین سیستم است که باند‌های جنایت، کارتل‌های مواد مخدر و گروه‌های افراطی مانند داعش و القاعده شکل می‌گیرند.

 در سریال می‌بینیم که افراد هر لحظه جاه‌طلب‌تر و به دنبال قدرت و ثروت بیشترند، این سیستم به حرص و آز افراد می‌فزاید، دایرۀ فساد دائم به دور خود می چرخد و راهی برای رهایی از این چرخه دیده نمی‌شود. در کنار دریاچه که نماد سرمایه‌داری است؛ کارتل‌های مواد مخدر وجود دارند که با خانوادۀ مارتی آشنا می‌شوند و با کمک مارتی پول‌شویی  می‌کنند و مارتی خود به دیگران جابجایی مالی و پول‌شویی می‌آموزد. نظام سرمایه‌داری حتی از مذهب و قدرت ایمان و باور افراد سوءاستفاده می‌کند. در یکی از قسمت‌ها کلیسایی را به نمایش می‌گذارد که کشیش آن به داشتن معجزه مشهور است و انجیل‌های آن به وفور به فروش می‌روند. کشیش البته بی‌خبر از چرایی و نکته پنهان ماجراست؛ اینکه مواد مخدر را در انجیل پنهان می‌کنند و به فروش می رسانند که ضمناً نگاه لائیک نتفلیکس را که در بیشتر سریال‌های آن آشکار است بار دیگر نمایان می‌سازد.

 هالیوود با فیلم‌ها و سریال‌هایی مثل اوزارک سعی دارد بی‌طرفی خود را به گونه‌ای در قبال نظام‌های ایدئولوژیک و سیستم سرمایه‌داری نشان دهد با این حال، با کنایه‌های آشکار ارادت خود را به این سیستم نشان می‌دهد، از لایۀ محافظه‌کاری بیرون آمده و تنها راه نجات بشریت را همین سیستم فاسد و منفعل می‌داند؛ باید در لجنزار سرمایه‌داری باقی ماند و به این گونه خود سیستم را نیز حفظ کرد.

احسان رشیدی

[تعداد: 2    میانگین: 3/5]

نظر خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می توانید از این تگ های HTML و ویژگی ها استفاده کنید:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>